Công tắc điện
Ổ cắm điện
Ổ cắm âm sàn và âm bàn
Thiết bị đóng cắt
Tủ điện
Cảm biến
Thiết bị điện thông minh
Chuông cửa – Chuông hình
Phích cắm Ổ cắm công nghiệp
Phụ kiện thiết bị khác
Bạn đã bao giờ thắc mắc ký hiệu IP trên thiết bị điện có ý nghĩa gì và khả năng chống bụi, chống nước được đánh giá như thế nào? IEC 60529 đã thiết lập hệ thống cấp bảo vệ IP nhằm xác định mức độ bảo vệ của vỏ thiết bị trước sự xâm nhập của vật rắn và nước. Hiểu rõ tiêu chuẩn IP giúp bạn đánh giá đúng đặc tính của thiết bị và lựa chọn cấp bảo vệ phù hợp với môi trường lắp đặt, từ nhà ở đến nhà xưởng và khu vực ngoài trời.
Tiêu chuẩn IP là gì?
IP là viết tắt của Ingress Protection, được quy định trong tiêu chuẩn IEC 60529. Tiêu chuẩn phân loại mức độ bảo vệ của vỏ thiết bị dựa trên các phép thử về khả năng ngăn vật rắn, bụi và nước xâm nhập.
Mã IP thường có dạng IPXY trong đó:
- Chữ số thứ nhất (X): cấp bảo vệ trước vật rắn và bụi, từ 0 đến 6.
- Chữ số thứ hai (Y): cấp bảo vệ trước nước theo các điều kiện thử nghiệm quy định.
- Chữ X thay cho một chữ số: cấp bảo vệ tương ứng chưa được công bố hoặc không được đánh giá trong mã đó.
Ví dụ: IP55 có nghĩa là vỏ thiết bị kín bụi theo cấp 5 và được bảo vệ trước tia nước theo cấp 5.
Bảng giải thích ý nghĩa chữ số thứ nhất (X) – Cấp chống bụi
| Cấp | Mức bảo vệ |
| IP0X | Không có bảo vệ được phân loại. |
| IP1X | Bảo vệ trước vật rắn có kích thước từ 50 mm. |
| IP2X | Bảo vệ trước vật rắn có kích thước từ 12,5 mm. |
| IP3X | Bảo vệ trước vật rắn có kích thước từ 2,5 mm. |
| IP4X | Bảo vệ trước vật rắn có kích thước từ 1 mm. |
| IP5X | Chống bụi ở mức giới hạn theo điều kiện thử. |
| IP6X | Kín bụi theo phép thử quy định. |
Lưu ý: IP5X không đồng nghĩa với kín bụi hoàn toàn. Với môi trường nhiều bụi mịn, cần xem xét IP6X và điều kiện sử dụng thực tế. Các cấp IP1X–IP4X còn liên quan đến khả năng ngăn tiếp cận bộ phận nguy hiểm bằng dụng cụ thử tiêu chuẩn.
Bảng giải thích ý nghĩa chữ số thứ 2 (Y) – Cấp chống nước
| Cấp | Khả năng bảo vệ |
| IPX0 | Không có bảo vệ được phân loại. |
| IPX1 | Nước nhỏ giọt theo phương thẳng đứng. |
| IPX2 | Nước nhỏ giọt khi thiết bị nghiêng theo điều kiện thử. |
| IPX3 | Nước phun theo các góc quy định. |
| IPX4 | Nước bắn tóe từ các hướng. |
| IPX5 | Chịu tia nước theo điều kiện thử quy định. |
| IPX6 | Chịu tia nước mạnh theo điều kiện thử quy định. |
| IPX7 | Chịu ngâm nước tạm thời theo điều kiện thử. |
| IPX8 | Chịu ngâm nước liên tục theo điều kiện được xác định. |
| IPX9 | Chịu tia nước áp lực cao, nhiệt độ cao theo tiêu chuẩn áp dụng. |
Điều kiện thử về áp lực, lưu lượng, thời gian và độ sâu phụ thuộc cấp bảo vệ và tiêu chuẩn áp dụng. Với IPX8, cần kiểm tra độ sâu và thời gian ngâm do nhà sản xuất công bố; không nên mặc định mọi thiết bị IPX8 có khả năng như nhau.
Phân biệt các cấp IP phổ biến hiện nay
| Mã IP | Ý nghĩa | Lưu ý sử dụng |
| IP20 | Bảo vệ trước vật rắn từ 12,5 mm; không có cấp chống nước. | Thường gặp ở thiết bị trong nhà khô ráo. |
| IP44 | Bảo vệ trước vật rắn từ 1 mm và nước bắn tóe. | Cần xem xét vị trí lắp và hướng nước tác động. |
| IP54 | Chống bụi ở mức giới hạn và chống nước bắn tóe. | Có thể dùng trong một số môi trường bụi, ẩm. |
| IP55 | Chống bụi ở mức giới hạn và chịu tia nước. | Đối chiếu với điều kiện sử dụng thực tế. |
| IP65 | Kín bụi và chịu tia nước. | Thường gặp ở đèn và hộp thiết bị ngoài trời. |
| IP66 | Kín bụi và chịu tia nước mạnh. | Cấp chống nước cao hơn IP65 trong thử nghiệm tia nước. |
| IP67 | Kín bụi và chịu ngâm nước tạm thời. | Không tự động bảo đảm chịu tia nước mạnh. |
| IP68 | Kín bụi và chịu ngâm nước theo điều kiện công bố. | Kiểm tra độ sâu, thời gian ngâm cụ thể. |
| IP69 / IP69K | Tia nước áp lực cao, nhiệt độ cao theo tiêu chuẩn tương ứng. | Không mặc định IP69 và IP69K tương đương. |
Hướng dẫn nhanh cách chọn chỉ số IP theo môi trường
| Môi trường | Hướng lựa chọn tham khảo |
| Phòng khách, phòng ngủ khô ráo | Xem xét IP20 hoặc cấp phù hợp với yêu cầu lắp đặt. |
| Khu vực có nước bắn tóe | Xem xét IP44 trở lên tùy mức độ tiếp xúc. |
| Nhà xưởng có bụi | Cân nhắc IP5X hoặc IP6X theo mật độ bụi và yêu cầu bảo vệ. |
| Đèn, camera ngoài trời chịu mưa | Xem xét IP65 hoặc IP66 theo điều kiện nước tác động. |
| Vị trí có nguy cơ ngập nước | Chọn cấp ngâm nước phù hợp với độ sâu và thời gian dự kiến. |
| Vệ sinh bằng nước nóng áp lực cao | Kiểm tra yêu cầu IP9/IP69K và tài liệu kỹ thuật của thiết bị. |
Các gợi ý trên không thay thế quy định điện hoặc hướng dẫn lắp đặt. Với phòng tắm, hồ bơi và khu vực điện có nguy cơ cao, cần xem xét vị trí lắp, vùng điện, yêu cầu an toàn và tài liệu của nhà sản xuất.
Những điều chỉ số IP không thể hiện
- Chống va đập: xem xét chỉ số IK và kết cấu sản phẩm.
- Chống ăn mòn: kiểm tra vật liệu, lớp phủ và khả năng chịu hóa chất hoặc nước biển.
- Chống cháy nổ: cần chứng nhận phù hợp với môi trường nguy hiểm, khi áp dụng.
- Chống tia UV và chịu nhiệt: kiểm tra thông số riêng của vật liệu, vỏ và gioăng.
- Khả năng chống nước sau thời gian dài: gioăng lão hóa, va đập, sửa chữa hoặc lắp đặt sai có thể làm giảm khả năng bảo vệ.
- Thiết bị đạt IP65 nhưng dùng đầu nối cáp không phù hợp hoặc lắp sai kỹ thuật vẫn có thể bị nước xâm nhập tại vị trí đấu nối.
Kết luận
Tiêu chuẩn IP cho biết mức độ bảo vệ của vỏ thiết bị trước bụi và nước theo những điều kiện thử nghiệm cụ thể. Khi đọc mã IP, cần xem xét riêng chữ số thứ nhất và thứ hai, đồng thời phân biệt giữa chống tia nước và chống ngâm nước. Lựa chọn đúng cần căn cứ vào môi trường lắp đặt, tiêu chuẩn áp dụng, tài liệu nhà sản xuất và yêu cầu an toàn điện.
Nguồn tham khảo kỹ thuật: IEC 60529 – Degrees of protection provided by enclosures (IP Code); ISO 20653 – Road vehicles: Degrees of protection (IP code), khi áp dụng cho phạm vi tiêu chuẩn này.
Bài viết liên quan: